Als u letsel oploopt tijdens uw werk, is één van de eerste vragen die bij u opkomt: wie is hier verantwoordelijk voor? In Nederland heeft de werkgever een vergaande verantwoordelijkheid voor de veiligheid van zijn werknemers. De wet stelt duidelijke eisen aan werkgevers om ervoor te zorgen dat u veilig kunt werken. Maar wanneer is een werkgever nu precies aansprakelijk bij een bedrijfsongeval? Welke schade moet worden vergoed en hoe bewijst u dat uw werkgever zijn verplichtingen heeft geschonden?
In dit uitgebreide artikel leggen we volledig uit hoe werkgeversaansprakelijkheid werkt, welke wettelijke basis hiervoor bestaat en hoe u uw werkgever aansprakelijk stelt na een ongeval. De aansprakelijkheid van werkgevers is een complex juridisch onderwerp waarbij veel factoren een rol spelen. Het is belangrijk om te weten dat de wet aan uw kant staat: de werkgever draagt een zware verantwoordelijkheid en in de meeste gevallen is hij aansprakelijk voor ongevallen die gebeuren tijdens het werk.
Bij Pro Juristen begeleiden we dagelijks werknemers die letsel hebben opgelopen door een bedrijfsongeval. We kennen de juridische ins en outs van werkgeversaansprakelijkheid en weten precies hoe we uw claim moeten opbouwen. Wat ons uniek maakt, is dat we naast de letselschade claim ook eventuele arbeidsrechtelijke vraagstukken kunnen behandelen die ontstaan na een ernstig bedrijfsongeval. Dit geeft u de zekerheid dat alle aspecten van uw zaak professioneel worden afgehandeld.
Wettelijke basis voor aansprakelijkheid werkgever
Artikel 7:658 BW: de zorgplicht van de werkgever
De belangrijkste wettelijke grondslag voor aansprakelijkheid bedrijfsongeval is artikel 7:658 van het Burgerlijk Wetboek. Dit artikel stelt dat de werkgever verplicht is maatregelen te treffen die redelijkerwijs nodig zijn om te voorkomen dat de werknemer in de uitoefening van zijn werkzaamheden schade lijdt.
Deze zorgplicht is zeer ruim geformuleerd en betekent in de praktijk dat de werkgever:
- Moet zorgen voor een veilige werkomgeving
- Gevaarlijke situaties moet voorkomen of beperken
- Werknemers moet instrueren over veilig werken
- Persoonlijke beschermingsmiddelen moet verstrekken
- Machines en gereedschap veilig moet houden
- Regelmatig moet controleren of alles veilig is
Het bijzondere aan deze bepaling is dat het een resultaatsverplichting is. Dit betekent dat de werkgever niet alleen zijn best moet doen, maar daadwerkelijk moet zorgen dat werknemers veilig kunnen werken. Als een ongeval gebeurt, is dit vaak al een indicatie dat de werkgever tekortgeschoten is in zijn zorgplicht.
De Arbeidsomstandighedenwet
Naast het Burgerlijk Wetboek speelt de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) een belangrijke rol. Deze wet stelt concrete eisen aan werkgevers over arbeidsomstandigheden, zoals:
Risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E): Elke werkgever is verplicht een RI&E op te stellen waarin alle risico’s in het bedrijf worden geïnventariseerd en maatregelen worden beschreven om deze risico’s te beperken.
Preventiemedewerker: Bedrijven moeten iemand aanwijzen die toezicht houdt op de arbeidsomstandigheden.
Arbodienst: Werkgevers moeten zijn aangesloten bij een arbodienst of bedrijfsarts die adviseert over veilig en gezond werken.
Voorlichting en instructie: Werknemers moeten goed worden geïnstrueerd over veilig werken en de risico’s van hun werk.
Schending van de Arbowet leidt niet automatisch tot aansprakelijkheid, maar kan wel een sterke indicatie zijn dat de werkgever zijn zorgplicht heeft geschonden.
Omgekeerde bewijslast: voordeel voor de werknemer
Een cruciaal element in het arbeidsrecht is de omgekeerde bewijslast bij bedrijfsongevallen. Normaal gesproken moet degene die schade claimt bewijzen dat de ander aansprakelijk is. Bij arbeidsongevallen ligt dit anders.
U hoeft alleen te bewijzen dat:
- U een arbeidsongeval had
- U daarbij schade heeft opgelopen
- Er een causaal verband is tussen het ongeval en de schade
De werkgever moet vervolgens bewijzen dat:
- Hij niet tekortgeschoten is in zijn zorgplicht
- Hij alle redelijkerwijs mogelijke maatregelen heeft genomen
- Het ongeval niet te voorkomen was
In de praktijk is dit voor de werkgever vaak zeer lastig te bewijzen. Dit maakt het voor u als werknemer aanzienlijk gemakkelijker om uw claim te onderbouwen. De wet gaat ervan uit dat als een ongeval gebeurt, de werkgever iets verkeerd heeft gedaan.
Wanneer is de werkgever aansprakelijk?
Voorbeelden van aansprakelijke situaties
De bedrijfsongeval aansprakelijkheid van de werkgever is zeer breed. In de meeste gevallen waarin een werknemer letsel oploopt tijdens het werk, is de werkgever aansprakelijk. Enkele concrete voorbeelden:
Onveilige werkplek:
- Gladde vloeren zonder antislip coating of waarschuwingsborden
- Losse kabels waar u over struikelt
- Slechte verlichting waardoor u obstakels niet ziet
- Gevaarlijke trappen zonder leuning
- Gaten of scheuren in vloeren
Gebrekkige apparatuur of machines:
- Machines zonder deugdelijke beveiliging
- Gereedschap in slechte staat
- Ontbrekende noodstop knoppen
- Gebrekkige elektrische bedrading
- Heftrucks zonder goed werkende remmen
Ontbrekende instructie of training:
- Werknemer krijgt geen uitleg over gevaarlijke machines
- Geen veiligheidsinstructie bij nieuwe werkzaamheden
- Tijdelijke krachten krijgen onvoldoende begeleiding
- Complexe apparatuur gebruiken zonder training
Ontbrekende beschermingsmiddelen:
- Geen veiligheidshelm bij werkzaamheden op hoogte
- Geen gehoorbescherming bij lawaaiig werk
- Geen veiligheidsschoenen of handschoenen
- Geen valbeveiliging bij hoogtewerken
- Geen beschermende kleding bij gevaarlijke stoffen
Te hoge werkdruk of stress:
- Werknemers moeten onrealistisch veel werk in korte tijd doen
- Constante overwerk waardoor concentratie vermindert
- Te weinig personeel waardoor veiligheid in het gedrang komt
- Psychische overbelasting die leidt tot ongevallen
Gebrek aan toezicht:
- Werkgever controleert niet of veiligheidsvoorschriften worden nageleefd
- Geen handhaving van gebruik beschermingsmiddelen
- Gevaarlijke situaties worden gemeld maar niet verholpen
- Jongeren of onervaren werknemers werken zonder toezicht
Risicoaansprakelijkheid bij gevaarlijke werkzaamheden
Bij bepaalde extra gevaarlijke werkzaamheden geldt zelfs een nog strengere aansprakelijkheid: de risicoaansprakelijkheid. Dit betekent dat de werkgever bijna altijd aansprakelijk is, zelfs als hij alle mogelijke voorzorgsmaatregelen heeft genomen.
Gevaarlijke werkzaamheden waarbij risicoaansprakelijkheid geldt:
- Werken met explosieve stoffen
- Werken met gevaarlijke chemicaliën
- Hoogspanningswerken
- Werken op grote hoogte
- Werken met zware machines
Bij dit type werk kan de werkgever zich alleen bevrijden van aansprakelijkheid als hij kan bewijzen dat het ongeval te wijten was aan opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer. Dit is vrijwel nooit het geval.
Aansprakelijkheid bij inlening en detachering
Moderne arbeidsrelaties zijn vaak complex. U werkt misschien niet direct voor uw formele werkgever maar wordt uitgeleend aan een ander bedrijf. Hoe zit het dan met de aansprakelijkheid?
Bij inlening geldt:
- De formele werkgever (uitzendbureau) blijft verantwoordelijk voor loon en arbeidsvoorwaarden
- De inlener (bedrijf waar u werkt) is verantwoordelijk voor veilige arbeidsomstandigheden
- Bij een ongeval is meestal de inlener aansprakelijk
- In sommige gevallen kunnen beide partijen aansprakelijk zijn
Bij detachering:
- U heeft een contract met uw werkgever maar werkt structureel bij een ander bedrijf
- Meestal is het bedrijf waar u daadwerkelijk werkt aansprakelijk voor ongevallen
- Uw formele werkgever kan ook medeverantwoordelijk zijn als hij onvoldoende controleert
Het voordeel voor u is dat u mogelijk meerdere partijen aansprakelijk kunt stellen, wat uw kans op volledige schadevergoeding vergroot.
Wanneer is de werkgever NIET aansprakelijk?
Overmacht en onvoorzienbare omstandigheden
Er zijn situaties waarin de werkgever niet aansprakelijk is, maar deze zijn zeldzaam. Overmacht is een van die situaties. Dit betekent dat het ongeval:
- Volstrekt onvoorzienbaar was
- Niet te voorkomen was, ook niet met alle denkbare maatregelen
- Van buitenaf kwam zonder dat de werkgever daar invloed op kon uitoefenen
Voorbeelden van mogelijke overmacht:
- Natuurrampen (aardbeving, overstroming) die niet te voorspellen waren
- Terroristische aanslag op de werkplek
- Medische noodtoestand bij de werknemer zelf (hartaanval) die het ongeval veroorzaakte
Echter, zelfs bij schijnbare overmacht kan de werkgever vaak toch aansprakelijk zijn als hij beter had kunnen anticiperen of meer maatregelen had kunnen nemen.
Eigen schuld van de werknemer
Eigen schuld kan leiden tot vermindering of uitsluiting van aansprakelijkheid, maar dit wordt door rechters zeer terughoudend toegepast. De werkgever moet bewijzen dat:
- U bewust en opzettelijk veiligheidsvoorschriften overtrad
- U ondanks herhaaldelijke waarschuwingen gevaarlijk gedrag vertoonde
- Het ongeval uitsluitend door uw eigen handelen kwam
Belangrijk: Ook als u een fout maakte, is de werkgever vaak nog steeds (deels) aansprakelijk omdat hij:
- Beter had moeten controleren
- Beter had moeten instrueren
- Een veiliger werkproces had moeten inrichten
- Had moeten ingrijpen bij gevaarlijk gedrag
Voorbeelden waarin eigen schuld mogelijk speelt:
- U verwijdert bewust een veiligheidsvoorziening van een machine
- U gebruikt geen verplichte beschermingsmiddelen ondanks herhaalde waarschuwingen
- U gebruikt drugs of alcohol tijdens het werk en veroorzaakt daardoor een ongeval
- U voert gevaarlijke stunts uit die niets met uw werk te maken hebben
Zelfs in deze gevallen wordt vaak geoordeeld dat de werkgever beter had moeten toezien en dat er sprake is van gedeelde aansprakelijkheid. Uw schadevergoeding wordt dan evenredig verminderd (bijvoorbeeld 30% eigen schuld betekent 70% vergoeding).
Schuld van collega of derde
Als een collega een fout maakt waardoor u letsel oploopt, blijft de werkgever toch aansprakelijk. De werkgever is verantwoordelijk voor het gedrag van zijn werknemers tijdens het werk. U kunt dus gewoon uw werkgever aansprakelijk stellen, niet uw collega persoonlijk.
Bij derden (bijvoorbeeld een bezoeker, leverancier of aannemer) ligt het iets complexer. Als het ongeval is veroorzaakt door een derde waar de werkgever geen zeggenschap over had, kan de aansprakelijkheid bij die derde liggen. Echter, de werkgever blijft vaak medeverantwoordelijk als hij:
- Onvoldoende heeft gecontroleerd wie er op de werkplek kwam
- Geen veiligheidsafspraken heeft gemaakt met aannemers
- Gevaarlijke situaties heeft toegestaan
In de praktijk kunt u vaak zowel de werkgever als de derde aansprakelijk stellen.
Het proces van werkgever aansprakelijk stellen
Stap 1: Documenteer het ongeval grondig
Direct na het bedrijfsongeval is goede documentatie cruciaal voor uw latere claim. Verzamel zo veel mogelijk bewijs:
Officiële melding: Meld het ongeval direct bij uw leidinggevende en zorg dat het wordt opgenomen in het ongevallenregister. Vraag om een kopie van deze registratie.
Medische documentatie: Ga direct naar de bedrijfshulpverlener, bedrijfsarts, huisarts of spoedeisende hulp. Laat uw verwondingen vastleggen en leg uit hoe het ongeval gebeurde.
Foto’s en video’s: Maak foto’s van de ongevallocatie, de gevaarlijke situatie, gebrekkige apparatuur en uw verwondingen.
Getuigenverklaringen: Noteer namen en contactgegevens van collega’s die het ongeval zagen of die kunnen bevestigen dat de situatie onveilig was.
Eerdere waarschuwingen: Verzamel e-mails, memo’s of andere bewijzen dat de gevaarlijke situatie eerder was gemeld maar niet verholpen.
Veiligheidsrapporten: Vraag om de RI&E, inspectierapporten of andere documenten over de veiligheid op de werkplek.
Stap 2: Schakel juridische hulp in
Het is sterk aan te raden om direct een gespecialiseerde letselschade jurist in te schakelen. Werkgevers hebben vaak een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering met professionele schadebehandelaars die proberen de claim te minimaliseren. Zonder eigen juridische bijstand staat u op achterstand.
Bij Pro Juristen werken we volledig kosteloos voor werknemers. De kosten worden verhaald op de aansprakelijke werkgever of diens verzekeraar. U heeft dus niets te verliezen door juridische hulp in te schakelen.
Stap 3: Aansprakelijkstelling
Na het medisch eindpunt (het moment waarop duidelijk is hoe ernstig uw letsel is en of er blijvende gevolgen zijn) wordt de werkgever formeel aansprakelijk gesteld. Dit gebeurt door middel van een juridische brief waarin wordt uitgelegd:
Wat er gebeurde: Gedetailleerde beschrijving van het ongeval en de omstandigheden.
Waarom de werkgever aansprakelijk is: Welke zorgplicht is geschonden, welke maatregelen ontbraken, welke risico’s niet waren gemitigeerd.
Welke schade u heeft geleden: Medische diagnose, behandelingen, beperkingen, impact op uw leven.
Wat u claimt: Volledige schadevergoeding voor alle geleden en te lijden schade.
De werkgever of diens verzekeraar heeft drie maanden de tijd om te reageren. In veel gevallen wordt de aansprakelijkheid erkend, vooral als het bewijs sterk is.
Stap 4: Schadeberekening en onderhandeling
Na erkenning van aansprakelijkheid wordt de schade berekend. Dit is vaak een complex proces waarbij meerdere experts betrokken zijn:
Medisch adviseur: Beoordeelt de aard en ernst van uw letsel en blijvende beperkingen.
Arbeidsdeskundige: Bij arbeidsongeschiktheid wordt vastgesteld hoeveel u nog kunt werken en verdienen.
Economist: Berekent toekomstige inkomensschade, pensioenschade en andere financiële verliezen.
Uw jurist stelt een gedetailleerd schadeoverzicht op met alle schadeposten. Dit wordt naar de verzekeraar gestuurd die meestal met een lager tegenbod komt. Dan begint de onderhandeling. Een ervaren jurist weet precies welke argumenten werken en hoe hij uw belangen moet verdedigen.
In de meeste gevallen wordt een schikking bereikt zonder rechtszaak. Als geen overeenstemming kan worden bereikt, wordt een procedure bij de rechtbank gestart.
Overzicht schadeposten bij werkgeversaansprakelijkheid
| Schadepost | Wat wordt vergoed | Voorbeeld bedragen |
| Smartengeld | Vergoeding voor pijn, verdriet, verminderde levensvreugde | €3.000 – €50.000+ afhankelijk van ernst |
| Inkomensschade | Gemist inkomen tijdens ziekte en toekomstige inkomensderving bij blijvende arbeidsongeschiktheid | Kan oplopen tot €100.000+ bij volledige arbeidsongeschiktheid |
| Medische kosten | Alle behandelingen, medicijnen, fysiotherapie, hulpmiddelen | Variabel, van enkele honderden tot tienduizenden euro’s |
| Huishoudelijke hulp | Vergoeding voor taken die u niet meer kunt doen | €15-25 per uur, kan oplopen tot €50.000+ bij blijvende beperkingen |
| Reiskosten | Kilometers naar ziekenhuis, specialisten, fysiotherapeut | €0,21 per km of OV kosten |
| Eigen risico zorgverzekering | Het bedrag dat u zelf betaalde | Tot €385 per jaar |
| Aanpassingen woning/auto | Traplift, aanpassingen badkamer, handbesturing auto | Variabel, kan oplopen tot €50.000+ |
| Pensioenschade | Gemist pensioen door arbeidsongeschiktheid | Kan tienduizenden euro’s zijn |
| Immateriële schade | Verlies van levensvreugde, niet meer kunnen sporten, sociale isolatie | Onderdeel van smartengeld berekening |
De totale schadevergoeding kan bij ernstige bedrijfsongevallen oplopen tot honderdduizenden euro’s. Het is daarom essentieel dat alle schadeposten nauwkeurig worden berekend en onderbouwd.
Aansprakelijkheid vereniging ongeval: bijzondere situatie
Een bijzondere situatie doet zich voor bij aansprakelijkheid vereniging ongeval. Als u vrijwilligerswerk doet voor een sportvereniging, buurtvereniging of andere vereniging en u daar letsel oploopt, is de aansprakelijkheid anders geregeld dan bij reguliere werkgevers.
Vrijwilligers en verenigingen:
- Vrijwilligers vallen niet onder de normale werknemersbescherming
- De zorgplicht van de vereniging is minder streng dan die van een werkgever
- Verenigingen hebben vaak een vrijwilligersverzekering die schade dekt
- De vereniging is aansprakelijk als er sprake is van onveilige situaties die de vereniging had moeten oplossen
Voorbeelden:
- U valt tijdens onderhoudswerkzaamheden aan het clubgebouw van een gebrekkige ladder
- U loopt letsel op tijdens een evenement door slechte organisatie
- Materialen van de vereniging zijn gebrekkig waardoor u letsel oploopt
Bij verenigingen is het vaak lastiger om aansprakelijkheid vast te stellen omdat de normen minder streng zijn. Toch kan de vereniging aansprakelijk zijn als kan worden aangetoond dat zij nalatig waren in het waarborgen van veiligheid.
Veelgestelde vragen
Kan mijn werkgever mij ontslaan na een bedrijfsongeval?
Ontslag tijdens ziekte is in Nederland sterk beschermd. Gedurende de eerste twee jaar ziekte mag u in principe niet worden ontslagen. Na twee jaar kan de werkgever een ontslagvergunning aanvragen, maar dit is complex. Als het ongeval door schuld van de werkgever kwam en hij u probeert te ontslaan, kunt u mogelijk een billijke vergoeding claimen bovenop uw letselschade. Raadpleeg een arbeidsrecht specialist als dit speelt.
Wordt mijn claim lager als ik zelf ook een fout maakte?
Mogelijk wel, maar eigen schuld wordt door rechters zeer terughoudend toegepast. Zelfs als u een fout maakte, blijft de werkgever vaak (grotendeels) aansprakelijk omdat hij beter had moeten instrueren, controleren of beveiligen. Als eigen schuld wordt vastgesteld, bijvoorbeeld 20%, dan ontvangt u 80% van de schadevergoeding.
Hoelang duurt het proces van aansprakelijkstelling tot uitbetaling?
Dit hangt af van de ernst van uw letsel. Bij lichte verwondingen met volledig herstel kan de zaak binnen 6-12 maanden zijn afgerond. Bij ernstig letsel met blijvende gevolgen duurt het vaak 2-3 jaar omdat eerst moet worden afgewacht hoe uw situatie zich ontwikkelt. U kunt wel tussentijds voorschotten vragen.
Moet ik zelf bewijzen dat de werkgever schuld had?
Nee, dit is het grote voordeel van de omgekeerde bewijslast. U hoeft alleen te bewijzen dat u een arbeidsongeval had en daarbij letsel opliep. De werkgever moet vervolgens bewijzen dat hij NIET tekortschoot in zijn zorgplicht. Dit is voor hem vaak zeer lastig.
Wat als mijn werkgever geen verzekering heeft?
Werkgevers zijn wettelijk verplicht een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB) te hebben. Als uw werkgever deze niet heeft, blijft hij persoonlijk aansprakelijk. U kunt hem dan privé aanspreken. Als hij niet kan betalen, wordt de situatie complex. In sommige gevallen zijn er andere regelingen of garantiefondsen.
Kan ik claimen voor psychische schade na een traumatisch ongeval?
Ja absoluut. Psychische schade zoals PTSS, angststoornissen of depressie na een ernstig bedrijfsongeval wordt volledig meegenomen in de schadevergoeding. Zorg dat u psychologische hulp zoekt en dat uw klachten goed worden gedocumenteerd. Psychische schade kan de vergoeding aanzienlijk verhogen.
Moet ik aangifte doen bij de politie of Inspectie SZW?
Dit is niet verplicht maar kan wel verstandig zijn bij ernstige ongevallen. Als de Inspectie SZW de werkgever beboet wegens schending van veiligheidsvoorschriften, versterkt dit uw claim. Ook een politieonderzoek bij zeer ernstige ongevallen kan nuttig bewijs opleveren.
Hoe zit het met woon-werkverkeer ongevallen?
Woon-werkverkeer valt in principe niet onder de aansprakelijkheid van de werkgever, tenzij u met verplicht bedrijfsvervoer reist of een specifieke werkopdracht had. Bij een regulier woon-werkverkeer ongeval moet u de schade verhalen op de veroorzaker van het ongeval, niet op uw werkgever.
Conclusie
De aansprakelijkheid bedrijfsongeval is in Nederland zeer werknemersvriendelijk geregeld. De wet stelt hoge eisen aan werkgevers om te zorgen voor een veilige werkomgeving. Als u letsel oploopt tijdens uw werk, is de werkgever in de meeste gevallen aansprakelijk en moet hij volledige schadevergoeding betalen.
De omgekeerde bewijslast werkt sterk in uw voordeel: u hoeft alleen te bewijzen dat u een ongeval had, de werkgever moet bewijzen dat hij niet tekortschoot. Dit is voor de werkgever vaak onmogelijk, zeker als er duidelijke veiligheidsgebreken waren.
Het is belangrijk om direct na het ongeval de juiste stappen te zetten: meld het ongeval, documenteer alles, verzamel bewijs en schakel juridische hulp in. Te laat handelen of te snel een te lage schikking accepteren kan betekenen dat u tienduizenden euro’s misloopt.
Bij Pro Juristen hebben we jarenlange ervaring met het werkgever aansprakelijk stellen na bedrijfsongevallen. We kennen de juridische spelregels, weten hoe verzekeraars werken en zorgen ervoor dat u de maximale schadevergoeding krijgt. Wat ons uniek maakt, is dat we zowel uw letselschade claim als eventuele arbeidsrechtelijke vraagstukken kunnen behandelen. Bij ernstige ongevallen spelen vaak beide trajecten en u heeft één deskundige partij nodig die het overzicht houdt.
We werken volledig kosteloos voor werknemers en verhalen alle kosten op de aansprakelijke partij. U heeft letterlijk niets te verliezen. Onze ervaring leert dat werkgevers en hun verzekeraars vaak een te lage vergoeding aanbieden in de hoop dat u deze accepteert. Met professionele juridische bijstand krijgt u waar u werkelijk recht op heeft.
Heeft u een bedrijfsongeval gehad en wilt u weten of uw werkgever aansprakelijk is? Twijfelt u of de aangeboden schadevergoeding voldoende is? Of bent u bang dat uw werkgever probeert de aansprakelijkheid af te schuiven? Neem dan contact met ons op voor een vrijblijvend adviesgesprek. We beoordelen uw situatie, leggen uit wat uw rechten zijn en welke stappen we kunnen zetten om uw claim te realiseren.Plan nu een gratis adviesgesprek en krijg binnen 20 minuten duidelijkheid over uw aanspraak. Bel 070-221 04 14 of vul het contactformulier in. We behandelen uw zaak met de persoonlijke aandacht en no-nonsense aanpak die u van ons mag verwachten. Laat uw werkgever niet bepalen wat u krijgt, maar claim de volledige schadevergoeding waar u recht op heeft.